Mersin, Tarsus ve Bölgedeki gündem, ekonomi, son dakika, spor ve yaşam dünyasındaki önemli gelişmelerden anında haberdar olmak ister misiniz?

:

:

:

Yabancı para cinsinden defter tutan mükellefin dönem sonu işlemlerinde kur farkı uygulaması

7 Ağustos 2021 Cumartesi 17:13
Ahmet Akın
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- 215 inci maddesinde, "1. Bu Kanuna göre tutulacak defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur. Ancak, Türkçe kayıtlar bulunmak kaydıyla defterlerde başka dilden kayıt da yapılabilir. Bu kayıtlar vergi matrahını değiştirmeyecek şekilde tasdik ettirilecek diğer defterlere de yapılabilir.
 
a) Kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır. Belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla, yabancı para birimine göre de düzenlenebilir. Şu kadar ki yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığı gösterilme şartı aranmaz.
 
b) İlgili dönem defter tasdik tarihi itibarıyla ödenmiş sermayesi (yurt dışında kurulan şirketlerin Türkiye'ye ayrılan ödenmiş sermayesi) en az 100 milyon ABD Doları ya da muadili yabancı para karşılığı Türk Lirası ve sermayesinin en az % 40'ı ikametgâhı, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kişilere ait olan işletmelere, kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına Cumhurbaşkanınca izin verilebilir.
Cumhurbaşkanı, bu had ve nispeti sektörler itibarıyla ayrı ayrı yarısına kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu şartların ihlâl edildiği hesap dönemini izleyen hesap döneminden itibaren Türk para birimine göre kayıt tutma zorunluluğu başlar.
ba) Türk para birimiyle yapılan işlemler, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevrilir. İktisadî kıymetlerin değerleri ile vergi matrahı kayıt yapılan para birimine göre tespit edilir, beyannamenin verilmesi gereken ayın ilk gününün kuruyla Türk parasına çevrilerek beyan edilir. Vergi ödeme, mahsup ve iade işlemlerinde de Türk Lirası tutarlar kullanılır.
bb) Bu mükellefler, diğer para birimleriyle kayıt tuttukları sürece mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrası uyarınca enflasyon düzeltmesi yapamazlar. Türk para birimiyle kayıt yapmaya başlamaları halinde ise üç yıl süreyle anılan madde hükmünden yararlanamazlar.",
- 258 inci maddesinde; "Değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.",
- 259 uncu maddesinde, "Değerlemede, iktisadi kıymetlerin vergi kanunlarında gösterilen gün ve zamanlarda haiz oldukları kıymetler esas tutulur.",
- 280 inci maddesinde; "Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinde karar kılındığında danışıklı işlem olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.
Yabancı paranın borsa rayici yoksa, değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığınca tespit olunur.
 
Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir..." hükümleri yer almaktadır.
 
3218 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, tam mükellefiyete tabi gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin (adi ortaklıklar, kollektif ve adi komandit şirketler dahil) serbest bölgede faaliyette bulunan şubeleri ile serbest bölgede faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin serbest bölge dışında ancak Türkiye sınırları içerisinde faaliyette bulunan şubeleri hariç olmak üzere, serbest bölgede faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerden isteyenlerin, defter kayıtlarını Türk para birimi dışında (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca, kuru günlük olarak belirlenen) herhangi bir yabancı para birimi ile de yapabilmeleri Maliye Bakanlığınca uygun bulunmuştur
Buna göre serbest bölgede faaliyet gösteren söz konusu mükellefler, Türk para birimiyle veya başka bir yabancı para birimiyle yapılan işlemlerini, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevirecekler, iktisadi işletmeye dahil kıymetlerin değerleri ile vergi matrahlarını kayıt yapılan para birimine göre tespit edecekler, ancak beyannamelerini (verilmesi gereken ayın ilk gününün kuruyla) Türk parasına çevirerek vereceklerdir. Verginin ödenmesi, mahsubu ve iadesi işlemlerinde de Türk para birimi esas alınacaktır.
 
Bu itibarla, Serbest Bölgede faaliyet gösteren ve yabancı para cinsinden defter tutan firmalar aktifine kayıtlı iktisadi kıymetlerin Vergi Usul Kanununun değerleme hükümleri çerçevesinde değerlemesinin yapılması, bu şekilde yapılacak değerlemelerde efektif cinsinden yabancı paralar için efektif alış kuru (bulunmaması halinde döviz alış kuru), döviz cinsinden yabancı paralar içinse döviz alış kurunun kullanılması, kayıt tutulan para birimi dışındaki alacak ve borçların Bakanlıkca ilan edilen kurlar, Bakanlığın kur ilan etmediği durumlarda T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen kurlar (döviz alış kuru, çapraz kur) kullanılmak suretiyle değerlemeye tabi tutulması icap etmektedir.
Dolayısıyla, yapılan değerleme sonucunda ortaya çıkan kur farkının, gelir/gider olarak dikkate alınarak ilgili dönem kazancıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
ahmetakinmersin@gmail.com
www.ahmetakin.com.tr
 

 
Bu yazı toplam 202 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın diğer makaleleri
  • O kadar mühendis var teknolojide neden geriyiz?11 Ekim 2021 Pazartesi 09:17
  • Muz seralarının çoğalması iyi mi kötü mü?2 Ekim 2021 Cumartesi 10:18
  • Mersin’in Kır Çiçekleri Büyükşehir Belediyesi Eliyle Yeşeriyor26 Eylül 2021 Pazar 14:50
  • Stoklardaki emtianın imha edilmesi11 Eylül 2021 Cumartesi 11:44
  • Konkordato sürecindeki borçludan olan alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılıp ayrılmayacağı6 Eylül 2021 Pazartesi 09:47
  • Lojistik Ve Taşımacılık Sektörünün Yolu 29 Eylül – 02 Ekim 2021 Tarihlerinde Mersin’de Kesişecek30 Ağustos 2021 Pazartesi 09:52
  • Yatırımda Fiilen Kullanılan Veya Kullanılmayan Yatırım Kredileri 23 Ağustos 2021 Pazartesi 13:41
  • Yabancı para cinsinden defter tutan mükellefin dönem sonu işlemlerinde kur farkı uygulaması7 Ağustos 2021 Cumartesi 17:13
  • Serbest Bölgeye Verilen Taşımacılık Hizmetinde KDV İstisnası31 Temmuz 2021 Cumartesi 10:24
  • Belediyelerde Proje ve Finans Yönetiminin Önemi17 Temmuz 2021 Cumartesi 09:17
  • Aile Destekleri Sigortası10 Temmuz 2021 Cumartesi 17:23
  • Enflasyonla samimi mücadeleyi destekleyecek kurumsal yapı gerekiyor5 Temmuz 2021 Pazartesi 17:55
  • Devletin tümüne çöktüler!28 Haziran 2021 Pazartesi 09:17
  • “Neymiş, millet açmış. Aç olarak dolaşanları buyurun. Siz de doyuruverin!”21 Haziran 2021 Pazartesi 09:04
  • “Belediye başkanlığını devraldığımda İstanbul’da öyle ağaç mağaç yoktu”14 Haziran 2021 Pazartesi 09:34
  • Kılıçdaroğlu’nun önlenemez yükselişi8 Haziran 2021 Salı 11:26
  • Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi30 Mayıs 2021 Pazar 14:13
  • Ekonomide kara bulutlar dağılmıyor24 Mayıs 2021 Pazartesi 09:35
  • “Bırakın Aslanı Kedi Gibi Miyavlama Sesi Geldi”17 Mayıs 2021 Pazartesi 17:11
  • Mersin Büyükşehir Belediyesi Fark Yaratıyor10 Mayıs 2021 Pazartesi 17:18
  • Tarsus Akdeniz ©1994 - Tüm Hakları Saklıdır, Kaynak Gösterilmeden İçerik kopyalanamaz.
    Oluşturma süresi(ms): -1