Mersin, Tarsus ve Bölgedeki gündem, ekonomi, son dakika, spor ve yaşam dünyasındaki önemli gelişmelerden anında haberdar olmak ister misiniz?

:

:

:

Tam Bağımsızlık Yolunda Kutlu Bir Gün: Kabotaj Bayramı

30 Haziran 2020 Salı 09:22
Celal Tezel
Önümüzdeki 1 Temmuz günü, önemli ulusal bayramlarımızdan birisi olan “Denizcilik ve Kabotaj Bayramı”nın 94. Yıldönümü kutlamaları yapılacaktır. Bu kutlamaların amacı, 20 Nisan 1926 tarihinde kabul edilen ve 1 Temmuz 1926 tarihinde yürürlüğe giren kanun kapsamında kabotaj hakkının elde edilişini anmak ve anısını yaşatmaktır.
 
Tarihsel açıdan bakıldığında kabotaj hakkının elde edilmesi, en az Cumhuriyetin ilan edilmesi kadar önemli bir olaydır. Çünkü bu günde, yeni kurulmuş olan genç Türkiye Cumhuriyeti Devletinin tam bağımsızlığını kazanması yönünde önemli bir adım atılmıştır.
 
Emperyalist devletlere karşı kazanılmış çok büyük bir başarı olan bu adım için tıpkı Cumhuriyet Bayramı gibi ulusal bayram ilan edilmiştir. Ancak bayram törenlerini karşılaştırdığımızda; Cumhuriyet Bayramı kutlamalarının programları, katılımı ve coşkusu karşısında “Denizcilik ve Kabotaj Bayramı” kutlamalarının oldukça sönük kaldığını görmekteyiz. Bu bayram kutlamaları geçen zaman içerisinde sıradan bir protokol görevine dönüşmüştür.
 
Anıt önünde saygı duruşunda bulunulması ve çelenklerin sunulmasıyla son bulmaktadır. Bazı yıllarda buna ek olarak fazladan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı savaş gemileri İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerde geçit törenleri düzenlemektedirler. Her nedense, bu bayramın ilk kutlanmaya başlandığı 1920’li ve 1930’lu yıllar hariç olmak üzere geniş halk kesimlerinin “Denizcilik ve Kabotaj Bayramı” kutlamalarına kitlesel ve coşkun katılımı bir türlü sağlanamamıştır.
 
Doğaldır ki, katılım ve coşkunun az olmasının çok çeşitli nedenleri vardır. Birincisi “Denizcilik ve Kabotaj Bayramı”nın anlam ve önemi halka iyi anlatılamamıştır. Bunun da nedeni eğitim kurumlarımızda verilen tarih eğitiminin yetersizliğidir.
 
Mustafa Kemal Atatürk “Tarih yazmak, tarih yapmak kadar önemlidir” sözüyle tarih eğitiminin ne kadar önemli olduğunu belirtmiştir. Ne yazık ki bizim eğitim kurumlarımızda tarih bilgisi verilmektedir. Tarih bilinci oluşturulamamaktadır. Tarih bilincinden yoksun olan bir toplum da, ulusal değerlerinin önemini kavrayamamakta ve ona sahip çıkamamaktadır. İkincisi Cumhuriyet Devrimlerinin temel nitelikleriyle ve değerleriyle çekişmeli olan gelmiş geçmiş siyasal iktidarların ulusal bayram ve anma günlerini önemsemeyen yaklaşımlarıdır. Üçüncüsü ise 1 Temmuz gününün okulların kapalı olduğu yaz tatili günlerine denk gelmiş olmasıdır. Kısaca tanımlamak gerekirse; bir uluslararası deniz ticaret hukuku terimi olarak kabotaj: Deniz ticaretinde bir ülkenin kendi ülkesi içinde taşımacılık yapma yetkisini sadece kendi bayrağını taşıyan taşıyıcılara vermesidir.
 
Başka bir tanıma göre kabotaj; bir devletin kendi limanları arasında deniz ticareti yapabilmesi konusunda tanınan ayrıcalık anlamına da gelmektedir. Bu ayrıcalıktan yalnızca yurttaşlarının yararlanması, ulusal ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağından, devletler yabancı bandıralı gemilere kabotaj yasağı koyma yoluna gitmişlerdir. Peki, bizim ülkemizde devlet yönetimi, toplumsal refah ve ticari faaliyetler açısından böylesine yaşamsal önem taşıyan kabotaj hakkı nasıl kaybedilmiştir? Avrupa ülkeleri 15. Yüzyıldan itibaren yeni deniz yollarını keşfetmiş, gemicilik ve denizcilik teknolojilerini geliştirmişlerdir. Böylelikle 15. Yüzyıldan itibaren sömürgecilik, 19. Yüzyıldan itibaren de emperyalizm çağını başlatmışlardır. Bu yeniliklere ve teknolojik gelişmelere ayak uyduramayan Osmanlı Devleti, en güçlü olduğu Kanuni döneminden itibaren Avrupa devletlerine bazı ayrıcalıklar vermeye başlamıştır. Başlangıçta Fransız’lara hediye olarak verilen kapitülasyon dediğimiz bu ayrıcalıklar, zamanla hemen hemen tüm Avrupa ülkelerine verilmiştir. Bunun sonucunda Osmanlı Devleti, söylemesi çok acı bir gerçektir ama kendi liman ve denizlerindeki tüm hâkimiyetini yabancı şirketlere devretmek zorunda kalmıştır.
 
Deniz fenerlerinin işletilmesi 100 yıllığına bir Fransız şirketine verilmiştir. Deniz yoluyla yük ve yolcu taşımacılığının tamamına yakını yabancı şirketler tarafından yapılmaktadır. Limanlar, Avrupalı ve Amerikalı şirketler tarafından işletilmektedir. Sayıları yok denecek kadar az olan Türk şirketlerinin ellerindeki gemiler eskidir. Bunların güçlü yabancı şirketlerle rekabet edebilme şansları yok denecek kadar azdır. 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Anlaşmasından sonra İstanbul’u işgal eden devletler Boğazların yönetimine el koymuşlardır.
 
Daha sonra burada yabancı devlet temsilcilerinden oluşan bir “Boğazlar Kurulu” oluşturulmuştur. Çok kimse, özellikle de genç kuşaklar bu durumu yeterince bilmiyorlar. Onlara çok iyi anlatmak gereklidir. 20 Temmuz 1936 tarihinde Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalanıncaya kadar bu kurul İstanbul’daki varlığını sürdürmüştür. 1936’ya kadar İstanbul’dan kalkıp İzmir’e gitmek isteyen bir Türk gemisi “Boğazlar Kurulu”ndan izin almadan hareket edemezdi. Adı Cumhuriyet bile olsa yabancılardan izin almak zorunda olan böyle bir devlete bağımsız bir devlet denilebilir miydi? Ulusal Bağımsızlık Savaşımızın büyük bir zaferle kazanılmasından sonra yeni kurulan Türk devletinin uluslararası alanda tescil edilmesi için Lozan Barış Görüşmelerine başlanmıştır. Burada yapılan çok sıkı pazarlıklar sonucunda kapitülasyonlar kaldırılmıştır. Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanmıştır.
 
Ancak bu Antlaşma ile Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı şirketlerin tasfiyesi için üç yıllık bir süre tanınmıştır. Bu süre içerisinde yabancı şirketlerin büyük bir kısmı Türkiye Cumhuriyeti devleti tarafından satın alınmaya başlanmıştır.
 
Böylece devlet deniz ulaştırması ihtiyacını karşılayacak Türk bayraklı ticaret filosunu ve Türk limancılığını geliştirmeye odaklanmıştır.  19 Nisan 1926 tarihinde çıkartılan 815 sayılı “Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Karasuları Dâhilinde İcrayı Sanat ve Ticaret Hakkındaki Kanun’’  ile Türk kıyılarında kabotaj hakkı tamamen Türk vatandaşlarına ve firmalarına verilmiştir. Söz konusu kanun 1 Temmuz 1926 gününden itibaren yürürlüğe girmiştir.
 
Aynı gün Denizcilik ve Kabotaj Bayramı olarak Türk ulusuna armağan edilmiştir. Böylelikle yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bağımsızlığı yolunda çok büyük bir adım atılmıştır. Ancak tam bağımsızlığın sağlanması için daha 1936 yılının gelmesi beklenecektir. İşte, deniz ve limanlarımızda yabancı boyunduruğundan kurtulduğumuz ve kendi egemenliğimizi kurduğumuz günün anısını yaşatmak ve özgürlük ve bağımsızlık bilincini genç kuşaklara aktarmak için yapılan ulusumuzun “1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı” kutlu olsun. 
Bu yazı toplam 416 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın diğer makaleleri
  • Tam Bağımsızlık Yolunda Kutlu Bir Gün: Kabotaj Bayramı30 Haziran 2020 Salı 09:22
  • Gizemli Ayasofya’da Tarsus İzleri26 Haziran 2020 Cuma 14:28
  • Başkaldıran Anadolu’nun Devrim Bildirisi: “Amasya Tamimi”19 Haziran 2020 Cuma 08:55
  • Atatürk’ün Tarsus’taki Piloğlu Çiftliği15 Haziran 2020 Pazartesi 08:19
  • Tarsus’ta Turizm Beklentileri12 Haziran 2020 Cuma 09:14
  • Erken Seçim Satrancı5 Haziran 2020 Cuma 09:01
  • Belediyelere Pranga Yasası2 Haziran 2020 Salı 17:44
  • İstanbul’un Fethi Kutlamaları29 Mayıs 2020 Cuma 16:58
  • Karantina Altında Ramazan Bayramı 22 Mayıs 2020 Cuma 14:55
  • 19 Mayıs’ı Anlamak ve Anmak18 Mayıs 2020 Pazartesi 09:00
  • Tarsus Tarımının Kısır Döngüsü15 Mayıs 2020 Cuma 09:11
  • Göstermelik Eğitim13 Mayıs 2020 Çarşamba 09:42
  • Sosyal Belediyeciliğin Yükselişi9 Mayıs 2020 Cumartesi 09:24
  • Yeni Anayasa Çağrıları4 Mayıs 2020 Pazartesi 17:50
  • Eğitimden Uzak Öğretim2 Mayıs 2020 Cumartesi 14:38
  • Sosyal Belediyeciliğin Neresindeyiz?30 Nisan 2020 Perşembe 16:31
  • Karantinalı 1 Mayıs28 Nisan 2020 Salı 21:23
  • Salgınla Gelen İşsizlik Tsunamisi24 Nisan 2020 Cuma 10:41
  • 23 Nisan Ulusal Egemenlik Devrimi 23 Nisan 2020 Perşembe 13:17
  • Gazi Meclisin Yüzüncü Yılı19 Nisan 2020 Pazar 09:16
  • Tarsus Akdeniz ©1994 - Tüm Hakları Saklıdır, Kaynak Gösterilmeden İçerik kopyalanamaz.
    Oluşturma süresi(ms): -1